Technisch woordenboek

BIOS is basisopstartsoftware die in het moederbord van een computer is ingebouwd. Het controleert de hardware en helpt de computer beginnen met het laden van het besturingssysteem.

Bloatware is software die vooraf op een apparaat is geïnstalleerd of later wordt toegevoegd en ruimte, geheugen of batterij verbruikt zonder veel waarde voor de gebruiker. Het maakt apparaten vaak trager of rommelt het systeem met apps die mensen niet nodig hebben.

Cache is een kleine, snelle plek waar een computer kopieën van gegevens opslaat waarvan hij verwacht dat hij ze binnenkort opnieuw nodig heeft. Het helpt apps, websites en apparaten sneller te laden door herhaald werk te vermijden.

Een CPU, of central processing unit, is de belangrijkste chip in een computer die instructies uitvoert en het basisverwerkingswerk doet. Het wordt vaak de ‘hersenen’ van de computer genoemd.

Een device driver is software die uw computer in staat stelt te communiceren met een hardwareapparaat. Hij vertaalt de opdrachten van het besturingssysteem naar instructies die het apparaat kan begrijpen.

DNS, of Domain Name System, is het adresboek van het internet. Het vertaalt websitenaam zoals example.com naar IP-adressen die computers gebruiken om elkaar te vinden.

Encryptie is het proces waarbij leesbare data worden omgezet in gecodeerde tekst, zodat alleen geautoriseerde personen het kunnen lezen. Het helpt informatie te beschermen tegen hackers, dieven en onbedoelde blootstelling.

Een firewall is een beveiligingssysteem dat netwerkverkeer monitort en controleert om een apparaat of netwerk te beschermen tegen ongewenste toegang. Het werkt als een poortwachter: het laat veilig verkeer binnen en blokkeert verdacht verkeer.

Firmware is de ingebouwde software die een apparaat vertelt hoe het moet opstarten en samenwerken met de hardware. Het bevindt zich tussen de hardware en de apps of het besturingssysteem dat je gebruikt.

Een GPU, of graphics processing unit, is een computerchip die is ontworpen om veel berekeningen tegelijk af te handelen. Hij helpt bij het maken van afbeeldingen, video en vloeiende visuals op je scherm.

Een IP-adres is een uniek nummer dat aan een apparaat op een netwerk wordt toegewezen, zodat het data kan verzenden en ontvangen. Het werkt als een postadres voor het internet.

Een kernel is het kernonderdeel van een besturingssysteem dat beheert hoe de hardware en software van de computer samen werken. Het regelt zaken zoals geheugen, verwerking en toegang tot apparaten.

Malware is kwaadaardige software die is ontworpen om een apparaat te beschadigen, informatie te stelen of normaal computergebruik te verstoren. Het kan zich verspreiden via e-mails, downloads, websites of geïnfecteerde bestanden.

Phishing is een vorm van oplichting waarbij een aanvaller doet alsof hij een vertrouwde persoon of organisatie is om je te misleiden gevoelige informatie te delen. Het maakt vaak gebruik van nep-e-mails, sms’jes, websites of telefoontjes.

RAM is het korte-termijngeheugen van je computer. Het bewaart tijdelijk de data en programma’s die je apparaat nu gebruikt, zodat ze snel kunnen draaien.

Ransomware is kwaadaardige software die je bestanden of apparaat vergrendelt en betaling eist om weer toegang te krijgen. Het is een type cyberaanval dat je ervan kan weerhouden je gegevens te gebruiken totdat je de aanvaller betaalt.

Een SSD, of solid-state drive, is een opslagapparaat dat gegevens opslaat op flashgeheugen in plaats van op draaiende schijven. Het is veel sneller, stiller en duurzamer dan een traditionele harde schijf.

UEFI is de software die je computer opstart voordat het besturingssysteem wordt geladen. Het helpt je pc de opstartschijf te vinden, hardware te initialiseren en het opstarten te beginnen.

Een VPN, of virtueel particulier netwerk, is een service die een beveiligde, versleutelde verbinding tot stand brengt tussen je apparaat en het internet. Het kan je privacy helpen beschermen door je online activiteit te verbergen voor anderen op het netwerk.

Het Windows-register is een ingebouwde database in Microsoft Windows die instellingen en voorkeuren voor het besturingssysteem, apps en hardware opslaat. Het helpt Windows te weten hoe het op je computer moet opstarten, uitvoeren en zich moet gedragen.